Partnerschap ZIN

Dit najaar sloten ZIN en het Genootschap voor Gepersonaliseerde Zorg een partnerschap af. Dit volgde op een inspirerende kennismaking tijdens een bezoek van Marij Bontemps en Nico van Weert aan het centrum van ZIN in Vught.

Compassie in de zorg

ZIN is gevestigd in een voormalig klooster van de fraters van Tilburg. Sinds 2011 is ZIN hét centrum voor zingeving en werk in Nederland. Sinds 2019 is ZIN ook de thuisbasis van het trainingsprogramma Compassie in de zorg, dat jaarlijks honderden deelnemers uit verschillende takken van zorg en uit diverse delen van het land naar Vught brengt. Het geaccrediteerde trainingsprogramma geeft zorgprofessionals de kans te reflecteren op hun liefde voor het vak en hun intrinsieke motivatie, en te leren hoe compassie de basis van hun handelen kan zijn.

Compassie voor jezelf

Daarnaast leren deelnemers hoe ze beter balans kunnen vinden in het spanningsveld tussen compassie voor de ander en compassie voor zichzelf. Het landgoed van ZIN en het sfeervolle kloosterhotel vormen de perfecte locatie voor reflectie, dialoog en ontmoeting. Rondom ZIN is de laatste jaren een netwerk van zorginstellingen aan het groeien dat werk wil maken van meer compassie in de zorg.

Raakvlak

Frans Croonen, projectleider van Compassie in de zorg, is namens ZIN toegetreden tot het Genootschap. Croonen: “We vinden elkaar voornamelijk in het streven om de patiënt centraal te stellen, en vanuit medemenselijkheid naar de zorg te kijken. Hoe zorg je ervoor dat niet het systeem maar de mens steeds opnieuw in het centrum van de aandacht staat? Bij ZIN zeggen we dat compassie het hart van de zorg is. Compassie voor de ander, maar ook compassie voor de zorgprofessional zelf. Op die twee pijlers is ons trainingsprogramma gestoeld. We willen onze kennis en ervaring op dat vlak graag delen binnen het Genootschap. Tegelijkertijd leren wij veel van de boeiende ontwikkelingen in de gepersonaliseerde zorg. Het is inspirerend om te zien wat er allemaal in beweging is.”

Verdieping

“ZIN geeft een verdieping aan ons inzicht dat persoonlijke betrokkenheid een voorwaarde is voor gepersonaliseerde zorg en de trainingsaanpak lijkt erg inspirerend”, aldus Nico van Weert, “we kijken uit naar de verdere verkenning en samenwerking!”

Over ZIN

ZIN, gelegen in Vught bij Den Bosch, is gevestigd in een voormalig klooster van de fraters van Tilburg. Sinds 2011 is ZIN hét centrum voor zingeving en werk in Nederland. Sinds 2019 is ZIN ook de thuisbasis van het trainingsprogramma Compassie in de zorg, dat jaarlijks honderden deelnemers uit verschillende takken van zorg en uit diverse delen van het land naar Vught brengt.

De website van ZIN vind je hier: www.zinvught.nl

Partnership start in Vught met Nico van Weert (l) en Frans Croonen

Stephanie Klein Nagelvoort (NFU) complimenteus

Stephanie Klein Nagelvoort, bestuurlijk verantwoordelijk voor het NFU-consortium Kwaliteit van Zorg en Maarten van der Laan, voorzitter, namen vandaag in een online NFU-vergadering het white paper van het Genootschap in ontvangst. Angelique Weel, Nico van Weert en Jan Hazelzet boden het aan. Stephanie prees het white paper en de auteurs. Dit is goed voor de samenleving en iedereen. Én het spoort met het beleid: gepersonaliseerde zorg is nodig om passende zorg te realiseren. Wij praten graag verder met Stephanie, met Maarten en met alle goede collega’s in het NFU-consortium!

Wietske Vrijland (Santeon) enthousiast

Wietske Vrijland, voorzitter van Santeon, ontving op donderdag 14 december in het Maasstadziekenhuis het white paper van het Genootschap. Ze betoonde zich enthousiast over de inzichten die erin samen komen en over de uitvoering van het white paper: dit is van betekenis voor patiëntenzorg en onderzoek. Santeon is danook graag betrokken in een vervolg met het Genootschap. We praten snel verder.

Lees het white paper hier

Oog voor de persoon bepaalt succes medische behandeling

Persoonlijke factoren en omstandigheden bepalen welke behandeling het beste resultaat oplevert voor de patiënt. Het vergt een verandering van spreekkamer en zorgpraktijk tot beleid en organisatie om die behandeling trefzeker te kunnen kiezen en uitvoeren. Op al deze plekken moet de afstemming van zorg op de patiënt vanzelfsprekend worden. Het zojuist verschenen White paper Gepersonaliseerde Zorg: vanzelfsprekend! roept tot die verandering op. Het Genootschap Gepersonaliseerde Zorg publiceerde dat White paper en biedt het aan bestuurders in de zorg aan. Daarmee wil het verspreiding en verdere ontwikkeling bevorderen van zorg die is afgestemd op persoonlijke behoeften, voorkeuren en waarden van patiënten.

De meest radicale kankertherapie sluit niet voor alle patiënten aan bij hun persoonlijke behandeldoel. Geneesmiddelen laten het afhankelijk van de genen van de patiënt, soms afweten. En de behandeling van mensen met een chronische ontstekingsziekte vraagt meer dan het bedaren van de ziekteactiviteit; mensen moeten ook een goed leven kunnen leiden met de ziekte. Deze voorbeelden tonen dat er tussen diagnose en behandeling niet per sé een één-op-één relatie is. Toch wordt daar in de praktijk vaak vanuit gegaan en dat kan leiden tot een niet-passende behandeling. De patiënt ervaart dan niet de verwachte voordelen van de behandeling, maar vaak wel de nadelen. Gepersonaliseerde zorg is het antwoord op deze misfit. Het White paper gaat uitvoerig in op wat daarvoor nodig is.

Voor de best passende behandelkeuze moeten persoonlijke factoren en omstandigheden worden meegewogen. Daarvoor is dus aandacht nodig in de spreekkamer. Om die te kunnen bieden is een aanpassing van de organisatie nodig: hoe te zorgen dat een team tegen deze taak is opgewassen en hoe maken we dat we flexibel zijn in de tijd die we besteden en de behandelmogelijkheden die we bieden? Ziekenhuizen hebben al goede mogelijkheden om hier met interne bekostiging en stimulering op in te spelen. Deze moeten niettemin verder vergroot worden door beroepsgroepen, verzekeraars en overheid.

Gepersonaliseerde zorg
Gepersonaliseerde zorg neemt twee zaken in overweging om te bepalen met welke behandeling een patiënt het best is gediend: het persoonlijke behandeldoel en het profiel van de patiënt. In gesprek met de patiënt moet helder worden waarop de behandeling en de zorg zich primair moeten en kunnen richten. Het vaststellen van een haalbaar persoonlijk doel legt de basis voor een behandelvoorstel dat bij de persoon past.
Daarnaast nemen we het profiel van de patiënt in de overweging mee. We onderscheiden biologische factoren die van invloed zijn op de effectiviteit en veiligheid van de behandeling en omgevingsfactoren. Genetische factoren kunnen immers van invloed zijn op de werking van geneesmiddelen, evenals microbiële en systemische factoren zoals allergieën. Bovendien is co-morbiditeit een belangrijke factor in de kans van slagen van een therapie.

Ook sociaaleconomische, culturele en fysieke omgevingsfactoren kunnen de optimale behandelkeuze mede bepalen. Leefstijl, leeftijd en woonomgeving zijn namelijk niet alleen van grote invloed op gezondheid, maar ook op de effectiviteit en haalbaarheid van behandelingen.

De best passende behandeling wordt vervolgens gevonden door verschillende aspecten te optimaliseren. Het betreft de medische of chirurgische interventie zelf – maximaal radicaal is vaak ook maximaal belastend –, het gaat om de conditionele voorbereiding en de medische en verpleegkundige begeleiding van de patiënt, bijvoorbeeld met prehabilitatie én het gaat om de uitvoering van de zorg. Kan de patiënt bijvoorbeeld zelf medicatie toedienen, welke consulten kunnen online plaats hebben, etc.

Vóór, mét en dóór de patiënt
De keuzen worden vanzelfsprekend samen met de patiënt, uitgaande van diens behoeften, voorkeuren en waarden gemaakt. Niet alleen de ‘grote keuzen’ zoals al of niet chemotherapie en al of niet opereren, maar ook die van de zorg- en uitvoeringsaspecten. Zorg vóór de patiënt wordt immers mét de patiënt bepaald en mede dóór de patiënt en naasten uitgevoerd.

Deze tekst is eerder als persbericht verspreid.

Blader hier door het whitepaper of download het

Materiaal voor de pers

Hieronder vind je foto’s en ander materiaal voor de pers. De bestanden kunnen worden gedownload door op de foto te klikken.

Het white paper Gepersonaliseerde Zorg: vanzelfsprekend! Kan hier in PDF worden gedownload.

Het persbericht bij de publicatie van het white paper is hier in PDF beschikbaar.

Wietske Vrijland, voorzitter van Santeon neemt het white paper in ontvangst. Namens het Genootschap bieden (vrnl) Angelique Weel, Jan Hazelzet en Nico van Weert het aan.
Prof. dr. Angelique Weel, reumatoloog, voorzitter Wetenschappelijke Raad
Prof. dr. Jan Hazelzet, kinderarts n.p., vice-voorzitter Wetenschappelijke Raad
Ralph So, intensivist, lid Wetenschappelijke Raad
Dr. Nico van Weert, bestuurder
De leden van Wetenschappelijke Raad en Bestuur (bij hun gastcollege in de opleiding Clinical Business Administration van TIAS Business School)
Cover van het white paper

Samen balans brengen in behandelbesluiten

“Er waren momenten dat ik zelf wel iets had willen inbrengen”, aldus een deelnemer die aan ovariumcarcinoom werd behandeld, “…maar dat hoefde niet. ‘Het ging allemaal wel vanzelf’, zo werd me gezegd.” Deze ervaring van nog maar vijf jaar geleden toont dat inderdaad meer balans nodig is in het beslissen over medische behandelingen. En daarover ging de Talkshow ‘Beslissen in balans’ donderdag 23 november jl. in Roden.

Talkshow

De talkshow vormde de publieke afsluiting van een project dat moest bijdragen aan het kiezen van de meest passende behandeling voor oudere patiënten met kanker. Het draait erom de context van de patiënt mee te nemen in de afweging van behandelopties. Dat kan gaan om co-morbiditeit, levenswijze en dingen die iemand belangrijk vindt in het leven. Het project heeft laten zien dat zorgverleners enorm kunnen bijdragen aan een goed beeld van de context door onderling informatie en inzichten te delen. De huisarts in het bijzonder is hierin een welkome partner. En zij draagt graag bij – opdat de behandeling écht goed aansluit bij de persoon die ‘m gaat ondergaan.

Wat vooraf ging

Het is een volgende stap in de Groningse inspanningen om te leren begrijpen wat nodig is, voordat de chirurg met het mes aan tafel verschijnt. Eerder was al een geronto-geriatrisch MDO gevormd, waar de deskundigheid en belangstelling bijeen kwam om de context mee te wegen. De verpleegkundige brengt er resultaten in van verkennende gesprekken met patiënt en naasten over behandeldoelen en achtergronden. En gezamenlijk wordt een vast overlegprotocol doorlopen om het best passende behandelvoorstel te kunnen doen. En juist die werkwijze moet de ogen geopend hebben voor de relevantie van bijdragen van collega’s buiten het ziekenhuis.

Toelichting van Barbara van Leeuwen op de ontwikkeling die zij met het team in gang zette – video clip uit de verzameling ‘Inzichten delen’ voor leden
Meer dan verwijsbrief

Het project heeft blootgelegd welke informatie aanvullende waarde heeft om beslissen in balans te brengen (meer daarover in de implementatiegids). Even bellen met de huisarts voegt een rijkdom aan informatie en inzichten toe, die met de verwijsbrief niet te evenaren is. “Ik waardeer het als ik gebeld wordt”, aldus een deelnemende huisarts, “…zeker, we hebben het druk en er zijn echt taken waarvan ik verlost zou willen zijn, maar dit neem ik er graag bij!”

Implementatiegids

Het project heeft o.m. tot een implementatiegids geleid aan de hand waarvan ook anderen Samen beslissen bij ouderen met kanker kunnen invoeren. We stellen die hier met toestemming van de projectleiders beschikbaar.

“‘t Persoonlijk profiel moet leidend zijn”

Precisiegeneeskunde neemt het persoonlijk profiel van de patiënt als vertrekpunt om de passende behandeling te kiezen. “We hebben veel behandelmogelijkheden, maar we realiseren ons dat niet alles voor iedereen geschikt is”, aldus Angelique Weel, reumatoloog. Roken, bewegen, genen – zoveel factoren zijn van invloed op ontstaan en beloop van de ziekte én op de reactie op geneesmiddelen.

Zij presenteerde haar aanpak dinsdag 14 november 2023 bij het Genootschap. De toepassing in de reumatologiepraktijk leek welhaast vanzelfsprekend – althans in de Santeon ziekenhuizen, waar Angelique medical lead is voor de reumatologie. We waren onder de indruk van de complexiteit die de behandelaar moet overzien om optimaal te behandelen. “Als ik hoor ‘precisiegeneeskunde’, dan denk ik: ‘Ha! Minder bijwerkingen'”, aldus één van de toehoorders met ervaring als chronisch patiënt.

De presentatie is voor leden hier terug te kijken

Personaliseren aan de hand van het microbioom

Evidence-Based Personalized Medicine, onder die titel presenteerde Henk Duinkerken dinsdag 14 november de aanpak volgens het Microbiome Center om een gepersonaliseerde therapie mogelijk te maken na een analyse van micro-organismen die iemand bij zich draagt, in het bijzonder in de darmen. Het wordt vooral bij chronische aandoeningen toegepast – altijd door de eigen behandelaar, die door het Microbiome Center gesteund wordt om de groeiende kennis op dit gebied te overzien en toe te passen. Monitoring van uitkomsten draagt in korte cycli bij aan het verder verrijken van inzichten. De presentatie werd dinsdag goed ontvangen en er was waardering voor de support voor behandelaren bij het ontwarren van de kluwen van persoonlijke factoren die een rol kunnen spelen.

De presentatie van Henk Duinkerken is voor leden hier terug te kijken

Nieuwsgierig naar waarden en voorkeuren

In summary, we argue that SDM is more than sending data. Personal perspective elicitation
deserves a prominent role. Eliciting the patient’s perspective is the clinician’s
instrument to learn about the patient’s lifeworld. Personal perspective elicitation needs
deep listening, thinking outside the biomedical paradigm and a curious and humble attitude.
Then, SDM can contribute to one’s intrinsic motivation to care for patients in a person-
centred holistic way, making the patient-clinician interaction more meaningful.

Het proefschrift vind je hieronder of of download je via deze link

Autonomie van patiënt en professional gaan hand in hand

Samen beslissen is gebaat bij equality tussen en patiënt en professional en is dé manier om equity in de zorg te bewerkstelligen. Want door je als gelijkewaardige in de persoon van de patiënt te verdiepen kom je samen tot een behandeling die past bij de doelen van de patiënt. Dat inzicht kwam naar voren in het symposium van ESHPM (Erasmus Universiteit) bij gelegenheid van de promotie van Haske van Veenendaal op 21 september 2023.

Het proefschrift zelf gaat over het versnellen van de invoering van samen beslissen in de praktijk. Het geeft niet alleen een beeld van waar we staan, het laat ook zien dat het OPTION-5-instrument, bekend uit onderzoek, geweldig werkt voor feedback & learning van clinici. Een trainingsprogramma dat aansluit bij persoonlijke leerdoelen als deel van een implementatie-aanpak op meerdere levels blijkt de praktijk flink vooruit te helpen: het effect steekt positief af bij dat van enkelvoudige training in de literatuur.

Het proefschrift, met humor en eloquentie geschreven, vind je hieronder.

Scroll to top